NHTW Nhật Bản (Bank of Japan – BOJ) tiếp tục giữ nguyên chính sách tiền tệ siêu nới lỏng của mình tại cuộc họp chính sách cuối năm do các nhà hoạch định chính sách muốn chờ đợi thêm manh mối về việc liệu tiền lương có tăng đủ để giữ lạm phát quanh mục tiêu 2% hay không.
NHTW Nhật giữ nguyên chính sách siêu nới lỏng
Hoàng Nguyên
NHTW Nhật Bản (Bank of Japan – BOJ) tiếp tục giữ nguyên chính sách tiền tệ siêu nới lỏng của mình tại cuộc họp chính sách cuối năm do các nhà hoạch định chính sách muốn chờ đợi thêm manh mối về việc liệu tiền lương có tăng đủ để giữ lạm phát quanh mục tiêu 2% hay không.
Giữ nguyên chính sách siêu nới lỏng
Đúng như dự báo của giới chuyên môn, cuộc họp chính sách tiền tệ cuối cùng trong năm 2023 của BOJ đã kết thúc hôm thứ Ba với việc cơ quan này vẫn tiếp tục duy trì mục tiêu lãi suất ngắn hạn ở mức -0,1% và mục tiêu lãi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm là khoảng 0% với giới hạn trên linh hoạt là 1,0%.
Đáng chú ý BOJ cũng không thay đổi hướng dẫn chính sách ôn hòa của mình. Cụ thể trong thông cáo phát đi kèm theo quyết định chính sách, BOJ lặp lại cam kết thực hiện “các bước nới lỏng bổ sung nếu cần thiết”, đồng thời nói thêm rằng sự không chắc chắn về nền kinh tế là “cực kỳ cao”. Tuyên bố này đã làm tiêu tan hy vọng của một số nhà giao dịch rằng BOJ sẽ điều chỉnh ngôn ngữ để báo hiệu sự kết thúc ngắn hạn của lãi suất âm.
Phát biểu tại buổi họp báo sau cuộc họp chính sách, Thống đốc BOJ Kazuo Ueda cho biết, mặc dù giá cả và tiền lương dường như đang đi đúng hướng, nhưng các điều kiện vẫn chưa chắc chắn. “Khả năng lạm phát có xu hướng tăng tốc hướng tới mục tiêu giá của chúng tôi đang dần tăng lên”, ông nói nhưng cũng lưu ý thêm: “Nhưng chúng ta vẫn cần xem xét kỹ lưỡng liệu chu kỳ lạm phát tiền lương tích cực có diễn ra hay không”.
Mặc dù vậy, không ít nhà kinh tế cho rằng, BOJ có thể sớm rút lại các biện pháp kích thích tiền tệ, đặc biệt là chính sách lãi suất âm vào năm tới. “Ueda có thể muốn thoát khỏi lãi suất âm vào tháng 4 (năm 2024) nếu kết quả đàm phán tiền lương năm tới là tích cực”, Hiroaki Muto - Chuyên gia kinh tế tại Sumitomo Life Insurance cho biết và nói thêm: “BOJ có thể đang cố gắng tránh làm tăng kỳ vọng của thị trường về việc rút lui sắp xảy ra”.
Lạm phát tại Nhật Bản đã giữ ở mức trên 2% trong hơn một năm qua, trong khi đó một số công ty đã phát tín hiệu sẵn sàng tiếp tục tăng lương. Điều đó càng làm tăng cơ hội khiến BOJ thay đổi chính sách trong ngắn hạn.
Liệu có sớm thay đổi?
Trên thực tế, BOJ cũng đã có nhiều động thái được cho là các bước đi ban đầu để rút lại chính sách kiểm soát đường cong lợi suất.
Theo đó tại cuộc họp chính sách cuối năm 2022, BOJ đã nâng biên độ dao động của lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật kỳ hạn 10 năm từ 2,5% lên 5% xung quanh mức 0%. Biên độ này tiếp tục được nâng lên thành 1% tại cuộc họp chính sách tháng 7/2023 và mức giới hạn trên cứng 1% tiếp tục được thay bằng mức tham chiếu linh hoạt vào tháng 10 vừa qua (tức là BOJ cho phép lợi suất trái phiếu 10 năm có thể tăng cao hơn 1%). Theo các nhà phân tích, đó là một dấu hiệu cho thấy Thống đốc BOJ Kazuo Ueda đang dần tiến tới việc dỡ bỏ biện pháp kích thích của người tiền nhiệm Harihuko Kuroda.
Hơn 80% các nhà kinh tế tham gia cuộc khảo sát của Reuters vào tháng 11 kỳ vọng BOJ sẽ chấm dứt chính sách lãi suất âm vào năm tới và một nửa trong số họ dự đoán tháng 4 là thời điểm có khả năng xảy ra nhất. Thậm chí một số nhà kinh tế còn dự báo việc thay đổi chính sách sẽ diễn ra vào tháng 1.
Các nhà phân tích cho rằng BOJ có thể sẽ hành động dễ dàng hơn trong những tháng như tháng 1 và tháng 4, khi cơ quan này công bố báo cáo triển vọng hàng quý với các dự báo về giá và tăng trưởng mới.
“BOJ đã trì hoãn hành động lần này vì họ cần những dự báo mới làm bằng chứng cho thấy một chu kỳ lạm phát tiền lương hợp lý đang diễn ra”, Naomi Muguruma - Chuyên gia kinh tế thị trường tại Mitsubishi UFJ Morgan Stanley Securities cho biết. “Chúng tôi kỳ vọng BOJ sẽ loại bỏ hoàn toàn chính sách lãi suất âm và kiểm soát đường cong lợi suất vào tháng 1, khi có dự báo hàng quý mới”.
Tuy nhiên một số quan điểm thận trọng hơn lại cho rằng, hiện môi trường chính sách tiền tệ toàn cầu đang thay đổi mạnh mẽ khi các ngân hàng trung ương của Mỹ và châu Âu báo hiệu rằng họ đã thực hiện xong việc tăng lãi suất và điều đó có thể làm thay đổi quyết định của BOJ. Bởi việc tăng lãi suất vào thời điểm các ngân hàng trung ương khác đang cắt giảm lãi suất có thể khiến đồng yên tăng giá, làm tổn hại đến lợi nhuận của các nhà sản xuất lớn và khiến họ không muốn tăng lương.