Ổn định tỷ giá, lãi suất hỗ trợ sản xuất kinh doanh

Ổn định tỷ giá, lãi suất hỗ trợ sản xuất kinh doanh

Thạch Bình

NHNN Việt Nam tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, ổn định, ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, nhất là các ngành hàng xuất khẩu. Mặt bằng lãi suất cho vay thấp sẽ tiếp tục được duy trì, trong khi tỷ giá được giữ ổn định bằng nhiều biện pháp điều hành linh hoạt, phù hợp với các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô.

Áp lực tăng giá vận tải và thu hẹp thị trường

Ngày 25/4, tại TP. Hồ Chí Minh, báo Người Lao Động đã tổ chức Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2024 với chủ đề "Gỡ khó về vốn và thị trường cho doanh nghiệp xuất khẩu". Diễn đàn có sự tham dự của đại diện lãnh đạo bộ, ngành; tham tán thương mại, thương vụ nước ngoài; lãnh đạo hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp; chuyên gia kinh tế... Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú tham dự theo hình thức trực tuyến tại đầu cầu Hà Nội.

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, hoạt động xuất khẩu trong quý I/2024 có nhiều khởi sắc, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 93,06 tỷ USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên theo Bộ Công Thương, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam trong năm 2024, nhất là xuất khẩu sang các thị trường trọng điểm như châu Âu, châu Mỹ sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều rủi ro và thách thức do tác động từ những diễn biến địa chính trị phức tạp trên thế giới, đặc biệt là nguy cơ leo thang từ những vùng xung đột quân sự. Bộ Công Thương khuyến cáo các doanh nghiệp cần đa dạng nguồn cung hàng hóa, khi ký kết hợp đồng cần lưu ý các điều khoản bất khả kháng, mua bảo hiểm đầy đủ để tránh rủi ro. Đồng thời, doanh nghiệp cần tăng cường cập nhật thông tin từ Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Giao thông - Vận tải để nắm bắt sớm thông tin...

Phát biểu tại diễn đàn, đại diện doanh nghiệp xuất khẩu các nhóm ngành chủ lực như dệt may, thủy sản, đồ gỗ, lương thực phẩm… có chung ý kiến: khó khăn về mở rộng thị trường và chi phí vận tải đường biển tăng cao là những yếu tố chính khiến kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam bị ảnh hưởng tiêu cực.

Ông Nguyễn Văn Thứ, Chủ tịch GC Food cho biết, do căng thẳng ở khu vực Biển Đỏ, cước vận chuyển hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam qua châu Mỹ, châu Âu đã tăng bình quân hơn 20% so với cuối năm 2023. Một số khách hàng ở khu vực Trung Đông đã tạm dừng mua hàng do vận chuyển, thanh toán khó khăn và cầu tiêu dùng có xu hướng giảm.

Ở thị trường châu Á, do giá trị đồng nội tệ của các quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc giảm sâu so với USD, khách hàng nhập khẩu đặt vấn đề giảm giá bán để bù đắp trượt giá. Để giữ thị trường, một số doanh nghiệp xuất khẩu đã phải đàm phán giảm giá bán khiến lợi nhuận không được như trước. Trong khi đó, trong nước, giá USD mặc dù được các NHTM mua vào khá cao nhưng vẫn không đủ bù đắp các chi phí phát sinh.

Đối với lĩnh vực lâm sản, đồ gỗ, ông Đặng Quốc Hùng, Tổng giám đốc CTCP Thủ công Mỹ nghệ gỗ Liên Minh cho hay, khó khăn về thị trường và nguồn vốn là khó khăn lớn nhất của các doanh nghiệp đồ gỗ hiện nay. Hiện các doanh nghiệp ngành này rất tích cực trong việc tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại để mở thêm các thị trường mới ngoài châu Âu và châu Mỹ. “Chúng tôi tích cực tham gia các hội chợ, xúc tiến thương mại tổ chức tại Ấn Độ, kết quả cũng thu hút được một số nhà mua hàng. Chúng tôi mong muốn các NHTM trong nước hỗ trợ, mở rộng tài trợ vốn nhiều hơn cho hoạt động này để hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường”, ông Hùng nói.

Trong khi đó, ở lĩnh vực thủy sản, ông Trương Đình Hòe, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (Vasep) cũng cho rằng, hiện nay biến động tăng chi phí vận tải đường biển là vấn đề lớn mà nhiều doanh nghiệp phải đối mặt. Riêng đối với thủy sản, do phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên liệu thức ăn thủy sản nhập khẩu nên giá vận tải tăng, giá dầu tăng, tỷ giá các đồng tiền nội tệ (của các quốc gia xuất khẩu nguyên liệu thức ăn thủy sản) so với đồng USD biến động mạnh đều ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của hàng trăm doanh nghiệp trong nước.

“Trong các tháng tới, xuất khẩu thủy sản có cơ hội phục hồi tốt ở các thị trường Trung Quốc, Hoa Kỳ và Nhật Bản. Vì thế, các doanh nghiệp rất mong muốn tỷ giá được giữ ổn định dài hạn và lãi suất cho vay, nhất là cho vay ngoại tệ được các ngân hàng duy trì ở mức thấp và giảm thêm”, ông Hòe chia sẻ.

Ngân hàng sẵn sàng kéo dài hỗ trợ

Phát biểu qua hình thức trực tuyến tại diễn đàn, Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú cho biết, quan điểm chỉ đạo chung của NHNN là tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ theo hướng linh hoạt, ổn định, ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu, nhất là các nhóm ngành kinh tế chủ lực. Vì thế, nguồn vốn tín dụng với lãi suất cho vay ổn định ở mức thấp sẽ tiếp tục được hệ thống ngân hàng đảm bảo đáp ứng đủ, kịp thời.

Về lãi suất, do hiện nay mặt bằng lãi suất cả huy động và cho vay đều đang ở mức thấp kỷ lục, vì thế, NHNN không đặt vấn đề hay mục tiêu hạ lãi suất. Tuy nhiên, sẽ ưu tiên, tạo điều kiện và khuyến khích hệ thống TCTD tiết giảm các chi phí hoạt động, chi phí vốn để tạo ra dư địa giảm lãi suất cho vay, nhất là cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu của doanh nghiệp các ngành nghề.

Đối với các lĩnh vực xuất nhập khẩu chủ lực như dệt may, thủy sản, lâm sản, Phó Thống đốc cho biết, hiện nay gói tín dụng 30.000 tỷ đồng cho vay ưu đãi với lãi suất thấp hơn 1-2% của hệ thống NHTM đã giải ngân được khoảng 18.000 tỷ đồng. “Nếu giải ngân hết hạn mức 30.000 tỷ đồng thì ngân hàng có thể xem xét mở thêm các nguồn vốn ưu đãi cho vay khác để tiếp tục hỗ trợ cho doanh nghiệp”, Phó Thống đốc nói.

Riêng đối với vấn đề tỷ giá, theo Phó Thống đốc, hiện nay tỷ giá được nhìn nhận là một vấn đề lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng loạt các hoạt động từ điều hành chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, người dân. Vì thế, quan điểm của NHNN là ổn định chứ không cố định tỷ giá. Trong thời gian tới, NHNN sẽ có những giải pháp để thực hiện điều này như: điều tiết lượng tiền trong lưu thông; điều hành lãi suất hợp lý để hài hòa với tỷ giá.

Ngoài ra, NHNN cũng sẽ tiếp tục duy trì chính sách cho vay ngoại tệ đối với hàng hóa ưu tiên, có nguồn thu ngoại tệ lớn. Chẳng hạn như hiện nay xuất khẩu cà phê đang được giá, vì thế ngành Ngân hàng sẽ chỉ đạo khuyến khích hệ thống NHTM đẩy mạnh cho vay. Các gói tín dụng ưu đãi lãi suất như gói 30.000 tỷ đồng cho xuất khẩu thủy sản; xuất khẩu gỗ… cũng sẽ được NHNN phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp tiếp tục đẩy mạnh.