Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được 01 kiến nghị của cử tri Tp. Hồ Chí Minh gửi tới sau Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV do Ban Dân nguyện chuyển đến theo văn bản số 48/BDN ngày 24/01/2024.
Kiến nghị của cử tri: “Cử tri kiến nghị thu nhập của công nhân còn thấp nhưng giá các mặt hàng tiêu dùng tăng cao, chi phí sinh hoạt khá lớn, khó có tiền tích lũy để mua đất làm nhà ở…, đề nghị có chính sách tạo điều kiện để đối tượng này tiếp cận nguồn vốn ưu đãi vay làm nhà ở, ổn định cuộc sống, yên tâm lao động sản xuất”. (Câu số 8)
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn Đoàn Đại biểu Quốc hội Tp. Hồ Chí Minh và xin báo cáo như sau:
Bám sát chủ trương của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, thời gian qua, NHNN luôn quan tâm chỉ đạo, triển khai các chính sách tín dụng hỗ trợ nhà ở cho người lao động, công nhân có thu nhập thấp góp phần tạo điều kiện để đối tượng này tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để xây dựng nhà ở, ổn định cuộc sống, yên tâm lao động sản xuất; chỉ đạo các TCTD ưu tiên nguồn vốn cho người mua nhà cũng như chủ đầu tư để phát triển nhà ở xã hội, đơn giản hóa và rút ngắn quy trình, thủ tục đi đôi với việc tuân thủ đúng quy định của pháp luật nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng tiếp cận vốn tín dụng. Tình hình thực hiện các chương trình như sau:
- Từ năm 2012, NHNN đã triển khai chương trình cho vay hỗ trợ nhà ở 30.000 tỷ đồng cho vay cá nhân, hộ gia đình có thu nhập thấp, khó khăn về nhà ở tại khu vực đô thị và các chủ đầu tư xây dựng dự án nhà ở xã hội. Theo đó, NHNN đã dành khoảng 30.000 tỷ đồng tái cấp vốn cho 19 ngân hàng thương mại (NHTM) để có nguồn vốn tham gia Chương trình. Chương trình hoàn thành giải ngân vào 31/12/2016, đạt doanh số hơn 29 nghìn tỷ đồng. Đến 31/12/2023, dư nợ cho vay của Chương trình đối với khách hàng là 4.646 tỷ đồng.
- Hiện nay, ngành Ngân hàng đang triển khai 02 chương trình tín dụng hỗ trợ về nhà ở dành cho người lao động, công nhân có thu nhập thấp:
+ Chương trình cho vay nhà ở xã hội (NƠXH) theo Nghị định 100/2015/NĐ-CP: Hỗ trợ vốn vay để mua, thuê mua nhà ở xã hội; xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở cho 05 nhóm đối tượng (trong đó có người thu nhập thấp, hộ nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị và người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp trong và ngoài khu công nghiệp) với lãi suất ưu đãi hiện là 4,8%; mức cho vay tối đa lên tới 80% giá trị hợp đồng mua, thuê, thuê mua nhà và 70% giá trị dự toán xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở; Thời hạn vay vốn tối thiểu theo quy định là 15 năm.
Trong thời kỳ khó khăn do tác động của Covid-19, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 43/2022/QH15, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 30/1/2022 về Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, trong đó chỉ đạo ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) tiếp tục tích cực triển khai chính sách cho vay nhà ở xã hội, cho phép NHCSXH nâng hạn mức phát hành trái phiếu Chính phủ bảo lãnh tối đa 15.000 tỷ đồng để bổ sung nguồn vốn cho vay NƠXH theo Nghị định 100/2015/NĐ-CP. Đến 31/12/2023, doanh số cho vay chương trình đạt 19.518 tỷ đồng, dư nợ chương trình đạt 16.906 tỷ đồng, tăng 60,1% so với 31/12/2022, với trên 42 nghìn khách hàng có dư nợ.
+ Chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng cho chủ đầu tư và người mua nhà của các dự án NƠXH, nhà ở công nhân, dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ: NHNN đã chỉ đạo các NHTM triển khai chương trình từ ngày 01/04/2023 bằng nguồn lực của các NHTM, có tính chất dài hạn và được triển khai tối đa đến năm 2030 (hoặc kết thúc sớm hơn nếu doanh số giải ngân đạt 120.000 tỷ đồng) với mức lãi suất ưu đãi do NHNN công bố theo từng thời kỳ, hiện là 7,5%/năm đối với người mua nhà và 8%/năm đối với chủ đầu tư (kể từ 01/01/2024 đến hết 30/6/2024). Khách hàng vay vốn Chương trình 120.000 tỷ được ưu đãi về lãi suất mà không bị áp đặt thêm bất kỳ điều kiện vay vốn hay thủ tục nào chặt chẽ hơn cơ chế cho vay hiện hành. Đến nay, các NHTM đã cam kết cấp tín dụng cho 15 dự án với số tiền cam kết khoảng 7.000 tỷ đồng.
- Ngoài ra, hiện nay, NHCSXH cũng đang triển khai nhiều chương trình cho vay khác về nhà ở đối với các đối tượng chính sách như: Chương trình cho vay hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở; cho vay hỗ trợ hộ nghèo xây dựng nhà ở phòng, tránh bão, lụt khu vực Bắc Trung bộ và Duyên hải miền Trung; Cho vay hỗ trợ nhà ở vùng thường xuyên ngập lũ Đồng bằng sông Cửu Long. Đến 31/12/2023, dư nợ cho vay tại NHCSXH của các chương trình cho vay về nhà ở đối với các đối tượng chính sách theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ là 3.694 tỷ đồng với khoảng 197 nghìn khách hàng còn dư nợ.
Như vậy, thời gian qua, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước, ngành Ngân hàng đã triển khai nhiều chương trình tín dụng về nhà ở, góp phần tích cực trong việc cải thiện nhà ở đối với công nhân, người có thu nhập thấp. Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Xây dựng, các cơ quan liên quan trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, tháo gỡ khó khăn trong việc triển khai, xây dựng nhà ở xã hội.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri Tp. Hồ Chí Minh. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.