Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được 01 kiến nghị của cử tri tỉnh Tây Ninh gửi tới trước Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV do Văn phòng Chính phủ chuyển đến theo văn bản số 9424/VPCP-QHĐP ngày 30/11/2023. Trên cơ sở ý kiến của Bộ Kế hoạch và Đầu tư tại văn bản số 11148/BKHĐT-TH ngày 29/12/2023, Bộ Tài chính tại văn bản số 802/BTC-CST ngày 18/01/2024 và Bộ Công thương tại văn bản số 452/BCT ngày 19/01/2024, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xin báo cáo Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh như sau:
Kiến nghị của cử tri: “Kiến nghị Chính phủ xem xét, triển khai gói hỗ trợ tài chính cho tiêu dùng khơi thông sản xuất hàng hoá của doanh nghiệp (vì hiện nay, hàng hoá doanh nghiệp sản xuất chậm tiêu thụ rất khó khăn). Đồng thời, có thêm các giải pháp kích cầu tiêu dùng hiệu quả hơn nữa để thúc đẩy sản xuất phát triển”. (Câu số 117 văn bản số 9424/VPCP-QHĐP)
Trả lời:
1. Thời gian qua, thực hiện chủ trương của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã triển khai đồng bộ các giải pháp tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng trong tiếp cận vốn tín dụng, cụ thể:
- Về giải pháp hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp:
NHNN đã điều chỉnh giảm liên tục 04 lần các mức lãi suất điều hành với mức giảm 0,5-2,0%/năm1, trong bối cảnh lãi suất thế giới tiếp tục tăng và neo ở mức cao, qua đó tiếp tục định hướng giảm mặt bằng lãi suất cho vay của thị trường, tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, NHNN đã thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp để phấn đấu giảm lãi suất cho vay, cụ thể: Khuyến khích tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (TCTD) tiết giảm chi phí để giảm mặt bằng lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh; Chỉ đạo các TCTD2 và 04 lần tổ chức cuộc họp với các NHTM yêu cầu tiết giảm chi phí để giảm mặt bằng lãi suất , nhất là giảm lãi suất cho vay đối với các khoản cho vay còn dư nợ hiện hữu và các khoản cho vay mới (phấn đấu mức giảm tối thiểu 1,5-2%/năm).
Đến nay, mặt bằng lãi suất đã có xu hướng giảm (lãi suất tiền gửi và cho vay bình quân của các giao dịch phát sinh mới bằng VND của các NHTM giảm khoảng hơn 2,5%/năm so với cuối năm 2022)3. Lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND đối với mốt số ngành lĩnh vực ưu tiên ở mức 4,0%/năm. Với tác động có độ trễ của chính sách sau những lần điều chỉnh giảm lãi suất điều hành và các biện pháp đồng bộ khác của NHNN dự kiến mặt bằng lãi suất cho vay sẽ tiếp tục giảm.
- Về việc xem xét, triển khai gói hỗ trợ tài chính cho tiêu dùng:
Thực hiện chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét tín dụng tiêu dùng là một trong những động lực tăng trưởng và hỗ trợ sản xuất kinh doanh, thời gian qua, NHNN đã thực hiện nhiều giải pháp góp phần mở rộng, hỗ trợ tín dụng tiêu dùng, cụ thể như: Hoàn thiện khung khổ pháp lý về hoạt động tín dụng tiêu dùng; Khuyến khích các TCTD mở rộng, đa dạng sản phẩm dịch vụ ngân hàng, cho vay với lãi suất hợp lý, đơn giản hóa thủ tục cho vay nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận tín dụng qua các kênh chính thức, đặc biệt là với người dân ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa; Phát triển mạng lưới nhằm gia tăng tiếp cận tín dụng của đến người dân, đáp ứng nhu cầu vay vốn chính đáng, hợp pháp của nhân dân; Tăng cường hoạt động truyền thông về cơ chế, chính sách cho vay, dịch vụ ngân hàng đến đông đảo người dân; Tích cực triển khai các giải pháp hỗ trợ người lao động, khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19.
Với những những giải pháp đồng bộ mà ngành Ngân hàng đã triển khai góp phần đẩy mạnh tín dụng tiêu dùng, kết quả đến cuối tháng 11/2023, dư nợ cho vay phục vụ nhu cầu đời sống và dư nợ tín dụng qua thẻ tín dụng của toàn hệ thống các TCTD đạt trên 2,74 triệu tỷ đồng, tăng 2,93% so với cuối năm 2022, chiếm khoảng 21,05% dư nợ nền kinh tế.
2. Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý nhà nước trên cơ sở chức năng nhiệm vụ được giao đã nghiên cứu kích cầu tiêu dùng qua các chính sách như: xem xét miễn, giảm các thuế khác để doanh nghiệp có thể cắt giảm giá bán sản phẩm hàng hóa và dịch vụ, tăng đầu tư và chi tiêu công... đưa ra các giải pháp hiệu quả nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiêu thụ hàng hóa sản xuất và kích cầu tiêu dùng. Trong đó bao gồm các giải pháp về phía Bộ Kế hoạch và Đầu tư tại văn bản số 11148/BKHĐT-TH ngày 29/12/2023, về phía Bộ Tài chính tại văn bản số 802/BTC-CST ngày 18/01/2024, về phía Bộ Công thương tại văn bản số 452/BCT ngày 19/01/2024.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Tài chính, Bộ Công thương và Bộ Kế hoạch và Đầu tư về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Tây Ninh. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.
1 (i) Lãi suất tái cấp vốn giảm từ 6%/năm xuống 4,5%/năm; Lãi suất tái chiết khấu giảm từ 4,5%/năm xuống 3%/năm; Lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn trong thanh toán bù trừ của NHNN giảm từ 7%/năm xuống 5%/năm; (ii) Lãi suất tối đa đối với tiền gửi bằng VND kỳ hạn dưới 6 tháng, tiền gửi KKH và kỳ hạn dưới 1 tháng giảm từ 1%/năm xuống 0,5%/năm, tiền gửi kỳ hạn từ 1 đến dưới 6 tháng giảm từ 6%/năm xuống 4,75%/năm; (iii) Lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND đối với một số lĩnh vực ưu tiên giảm từ 5,5%/năm xuống 4%/năm.
2 Công văn số 4985/NHNN-CSTT ngày 27/6/2023 về giảm mặt bằng lãi suất và công văn số 6385/NHNN-CSTT ngày 14/8/2023 về giảm lãi suất cho vay. Công văn số 5152/NHNN-CSTT ngày 30/6/2023; Công văn số 282/HHNH-PLNV ngày 11/7/2023 kêu gọi TCTD tiếp tục đồng hành, chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp, người dân. Công văn số 6936/NHNN-TD ngày 5/9/2023 về tăng cường công tác tín dụng, nâng cao khả năng tiếp cận, hấp thụ vốn tín dụng.
3 Đến ngày 20/12/2023, lãi suất tiền gửi và cho vay bình quân của các giao dịch phát sinh mới của các NHTM ở mức 3,9%/năm và 6,7%/năm.