Trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Ngãi gửi tới trước Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được 02 kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Ngãi gửi tới trước Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV do Ban Dân nguyện chuyển đến theo văn bản số 1611/BDN ngày 21/11/2023 và Văn phòng Chính phủ chuyển đến theo văn bản số 9424/VPCP-QHĐP ngày 30/11/2023.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi và xin báo cáo như sau:

1. Kiến nghị của cử tri: “Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo quyết liệt và cấm việc đề nghị khách hàng vay tiền mua bảo hiểm nhân thọ, tuy nhiên thực tế vẫn còn diễn ra. Mặc dù là theo nguyên tắc thỏa thuận, tự nguyện nhưng người vay tiền trong tình thế buộc phải mua bảo hiểm nhân thọ để được giải ngân. Cử tri đề nghị cần có biện pháp hiệu lực, hiệu quả chấn chỉnh, chấm dứt tình trạng này”. (Câu số 01 văn bản số 1611/BDN)

Trả lời:

Trong thời gian qua, NHNN đã thường xuyên có văn bản chỉ đạo, cảnh báo1, chấn chỉnh hoạt động đại lý bảo hiểm của các TCTD. Trong đó, NHNN đã yêu cầu các TCTD nghiêm túc thực hiện một số nội dung: (i) Chấp hành nghiêm các quy định pháp luật và chỉ đạo của NHNN về hoạt động đại lý bảo hiểm, trong đó phải cung cấp các thông tin về sản phẩm bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm đầy đủ, chính xác cho bên mua bảo hiểm và giải thích rõ ràng, đầy đủ về quyền lợi bảo hiểm, điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm, quyền và nghĩa vụ của bên mua bảo hiểm; không được tự ý kê khai thông tin cho bên mua bảo hiểm khi chưa có sự đồng ý của bên mua bảo hiểm; nghiêm cấm hành vi “ép” khách hàng mua bảo hiểm; (ii) Tăng cường hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm trong hoạt động đại lý bảo hiểm, đặc biệt là hành vi tư vấn, gắn việc mua sản phẩm bảo hiểm không bắt buộc với việc cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng; (iii) Tiếp tục tăng cường rà soát, chấn chỉnh hoạt động đại lý bảo hiểm trên toàn hệ thống, không để xảy ra trường hợp bắt buộc, lôi kéo khách hàng tham gia bảo hiểm. Trong trường hợp phát hiện hành vi vi phạm, ngân hàng chủ động có biện pháp xử lý nghiêm theo quy định.

Cùng với việc chỉ đạo các TCTD, NHNN đã bổ sung nội dung thanh tra hoạt động đại lý bảo hiểm của các TCTD vào kế hoạch tiến hành thanh tra năm 2023 của một số ngân hàng thương mại cổ phần. Đồng thời, yêu cầu NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố tăng cường công tác thanh tra, giám sát đối với hoạt động đại lý bảo hiểm của các TCTD có trụ sở trên địa bàn, thuộc đối tượng thanh tra, giám sát an toàn vi mô của NHNN chi nhánh tỉnh thành phố, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định pháp luật về hoạt động kinh doanh bảo hiểm; nghiêm túc, khẩn trương xử lý các phản ánh, kiến nghị liên quan đến hoạt động đại lý bảo hiểm qua đường dây nóng của NHNN theo Quy trình tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị liên quan đến hoạt động đại lý bảo hiểm của TCTD.

Bên cạnh đó, NHNN đã tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn ngành về hoạt động đại lý bảo hiểm và đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại có hoạt động đại lý bảo hiểm thực hiện một số nội dung nhằm đảm bảo hoạt động đại lý bảo hiểm an toàn, hiệu quả, thực hiện đúng quy định pháp luật, hạn chế tối đa rủi ro phát sinh đối với hoạt động ngân hàng.

Tháng 10/2023, NHNN và Bộ Tài chính đã ký kết Quy chế nhằm nâng cao hiệu quả công tác phối hợp trong việc xây dựng, hoàn thiện cơ chế chính sách, tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật; thanh tra, kiểm tra và giám sát các doanh nghiệp bảo hiểm và TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong hoạt động đại lý bảo hiểm, góp phần đảm bảo kênh phân phối sản phẩm bảo hiểm qua ngân hàng hoạt động an toàn, hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và khách hàng. Ngoài ra, NHNN và Bộ Tài chính đã trao đổi, làm việc và thống nhất thiết lập đường dây nóng để nắm bắt và xử lý kịp thời mọi phản ánh, kiến nghị liên quan đến hoạt động cung ứng dịch vụ bảo hiểm của TCTD.

Bên cạnh đó, ngày 02/11/2023, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 67/2023/TT-BTC hướng dẫn một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm, Nghị định số 46/2023/NĐ-CP ngày 01/7/2023 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm, trong đó đã bổ sung các quy định chặt chẽ hơn về hoạt động kinh doanh bảo hiểm, đặc biệt là hoạt động đại lý thông qua các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Theo đó, Thông tư đã quy định TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm không được tư vấn, giới thiệu, chào bán, thu xếp việc giao kết hợp đồng bảo hiểm liên kết đầu tư cho các khách hàng trong thời hạn 60 ngày trước và 60 ngày sau ngày giải ngân toàn bộ khoản vay. Đồng thời, đã bổ sung các quy định tăng cường hơn nữa trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc giám sát và kiểm soát chất lượng của hoạt động bán bảo hiểm qua ngân hàng.

Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính tăng cường công tác thanh tra, giám sát hoạt động cung cấp dịch vụ bảo hiểm qua ngân hàng. Trường hợp phát hiện vi phạm, sẽ xem xét, xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật.

2. Kiến nghị của cử tri: “Theo Quyết định 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025, tại Dự án 1 quy định: Hộ dân tộc thiểu số nghèo; hộ nghèo dân tộc Kinh sinh sống ở xã đặc biệt khó khăn, thôn đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có nhu cầu vay vốn được vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội để có đất ở, xây dựng mới hoặc sửa chữa nhà ở, tạo quỹ đất sản xuất, học nghề và chuyển đổi nghề. Cử tri đề nghị xem xét mở rộng đối tượng áp dụng chính sách này đối với hộ cận nghèo, vì điều kiện đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn”. (Câu số 116 văn bản số 9424/VPCP-QHĐP)

Trả lời:

Thực hiện nhiệm vụ được giao, trên cơ sở bám sát các Nghị quyết của Quốc hội (Nghị quyết số 88/2019/QH14, Nghị quyết số 120/2020/QH14), Quyết định số 1719/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn 1: 2021-2025 (Chương trình), NHNN đã chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định số 28/2022/NĐ-CP ngày 26/4/2022 về chính sách tín dụng ưu đãi thực hiện Chương trình.

Theo báo cáo của NHCSXH (ngân hàng triển khai cho vay các chính sách tín dụng ưu đãi), đến 31/12/2023, dư nợ cho vay các chính sách tín dụng ưu đãi theo Nghị định số 28/2022/NĐ-CP của Chính phủ đạt 2.317 tỷ đồng với hơn 47 nghìn khách hàng còn dư nợ. Trong đó kết quả đạt được của một số chính sách như: (i) Cho vay hỗ trợ đất ở dư nợ đạt 28,4 tỷ đồng, với 588 khách hàng còn dư nợ; (ii) Cho vay hỗ trợ nhà ở dư nợ đạt 1.175 tỷ đồng, với 29.676 khách hàng còn dư nợ; (iii) Cho vay hỗ trợ đất sản xuất dư nợ đạt 116,4 tỷ đồng, với 1.777 khách hàng còn dư nợ; (iv) Cho vay hỗ trợ chuyển đổi nghề dư nợ đạt 991,7 tỷ đồng, với 15.477 khách hàng còn dư nợ; (v) Cho vay hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị dư nợ đạt 5,2 tỷ đồng, với 98 khách hàng còn dư nợ.

Sau một thời gian triển khai, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đang được cơ quan chủ trì hoàn thiện hồ sơ Báo cáo đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư Chương trình để Hội đồng thẩm định Nhà nước thẩm định, trên cơ sở đó sẽ ban hành Quyết định sửa đổi, bổ sung Quyết định số 1719/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ cho phù hợp.

Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Ngãi. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.