Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2024 vừa được Quốc hội thông qua, trong đó xác định mức bội chi NSNN năm tới ở mức 3,6% GDP và yêu cầu bãi bỏ tất cả các cơ chế quản lý tài chính, thu nhập đặc thù của các cơ quan, đơn vị hành chính nhà nước, áp dụng chế độ tiền lương, phụ cấp, thu nhập thống nhất từ ngày 01/7/2024.
Cải cách tổng thể chính sách tiền lương
PV
Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2024 vừa được Quốc hội thông qua, trong đó xác định mức bội chi NSNN năm tới ở mức 3,6% GDP và yêu cầu bãi bỏ tất cả các cơ chế quản lý tài chính, thu nhập đặc thù của các cơ quan, đơn vị hành chính nhà nước, áp dụng chế độ tiền lương, phụ cấp, thu nhập thống nhất từ ngày 01/7/2024.
Giữ bội chi ở mức 3,6% GDP
Với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (466 đại biểu, chiếm tỷ lệ 94,33%), Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết về dự toán NSNN năm 2024. Theo đó, Quốc hội thông qua dự toán NSNN năm 2024 với số thu NSNN là 1.700.988 tỷ đồng. Thu chuyển nguồn cải cách tiền lương của ngân sách địa phương đến hết năm 2023 còn dư chuyển sang bố trí dự toán năm 2024 của một số địa phương là 19.040 tỷ đồng để thực hiện mức lương cơ sở 1,8 triệu đồng/tháng. Tổng số chi NSNN là 2.119.428 tỷ đồng. Mức bội chi NSNN là 399.400 tỷ đồng, tương đương 3,6% GDP. Trong đó, phần bội chi ngân sách trung ương là chủ yếu (372.900 tỷ đồng, tương đương 3,4% GDP; bội chi ngân sách địa phương là 26.500 tỷ đồng, tương đương 0,2% GDP). Tổng mức vay của NSNN là 690.553 tỷ đồng.
Trước khi Nghị quyết được thông qua, ông Lê Quang Mạnh - Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết. Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, có ý kiến đề nghị Chính phủ cần xây dựng dự toán thu NSNN 2024 sát với thực tế hơn, dựa trên các nguyên tắc: Căn cứ vào diễn biến thu ngân sách 3 năm gần đây; Tốc độ tăng trưởng kinh tế; Dự kiến các chính sách thuế mới ảnh hưởng đến kế hoạch thu NSNN.
Tuy nhiên, UBTVQH xin Quốc hội cho giữ như phương án Chính phủ trình, vì dự toán NSNN năm 2024 đã được Chính phủ xây dựng khá tích cực trên cơ sở dự kiến tăng trưởng kinh tế khoảng 6 - 6,5%; lạm phát 4-4,5% và Chính phủ dự kiến trình các chính sách miễn, giảm thuế tương đương năm 2023. Bên cạnh đó, Chính phủ đã căn cứ vào khả năng thực hiện thu NSNN năm 2023 trong bối cảnh thu NSNN còn gặp nhiều khó khăn để xây dựng mức tăng khoảng 5% cho dự toán NSNN năm 2024. Mặt khác, mức dự toán NSNN năm 2024 đã được điều chỉnh tăng hơn so phương án Chính phủ trình UBTVQH với phiên họp thứ 27 (chỉ tăng 2% so với dự toán và ước thực hiện năm 2023).
Nghị quyết giao Chính phủ sớm trình Quốc hội các dự án sửa đổi, bổ sung các Luật về thuế, để tăng cường quản lý thu, cơ cấu lại nguồn thu bảo đảm tính bền vững; nâng cao hiệu quả công tác quản lý thu, mở rộng cơ sở thu; thực hiện quyết liệt, hiệu quả các giải pháp chống thất thu, chuyển giá trốn thuế; gian lận thương mại, đặc biệt trong các hoạt động thương mại dựa trên nền tảng số; đôn đốc thu hồi các khoản nợ đọng thuế, giảm tỷ lệ nợ đọng thuế; tiếp tục triển khai thực hiện cải cách thủ tục hành chính về thuế, đẩy mạnh điện tử hóa quản lý thuế; thực hiện nghiêm quy định về đấu giá khi thực hiện chuyển nhượng, cho thuê tài sản công, giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật.
Cải cách tổng thể chính sách tiền lương
Đáng chú ý tại Điều 3 về thực hiện chính sách tiền lương, Nghị quyết nhấn mạnh từ ngày 01/7/2024, thực hiện cải cách tổng thể chính sách tiền lương theo Nghị quyết số 27-NQ/TW (nguồn kinh phí thực hiện cải cách tiền lương bảo đảm từ nguồn cải cách tiền lương tích lũy của ngân sách trung ương, ngân sách địa phương và một phần bố trí trong dự toán chi cân đối NSNN); điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hàng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và một số chính sách an sinh xã hội đang gắn với lương cơ sở.
Lộ trình thực hiện đối với các cơ quan, đơn vị hành chính nhà nước của Trung ương đang thực hiện các cơ chế quản lý tài chính, thu nhập đặc thù sẽ theo 2 giai đoạn. Trong đó từ ngày 01/01 đến ngày 30/6/2024, mức tiền lương và thu nhập tăng thêm hàng tháng tính theo mức lương cơ sở 1,8 triệu đồng/tháng theo cơ chế đặc thù bảo đảm không vượt quá mức tiền lương và thu nhập tăng thêm được hưởng tháng 12/2023 (không bao gồm phần tiền lương và thu nhập tăng thêm do điều chỉnh hệ số tiền lương ngạch, bậc khi nâng ngạch, nâng bậc năm 2024). Trường hợp tính theo nguyên tắc trên, nếu mức tiền lương và thu nhập tăng thêm năm 2024 theo cơ chế đặc thù thấp hơn mức tiền lương theo quy định chung thì chỉ thực hiện chế độ tiền lương theo quy định chung để bảo đảm quyền lợi cho người lao động.
Từ ngày 01/7/2024, áp dụng chế độ tiền lương, phụ cấp, thu nhập thống nhất, bãi bỏ tất cả các cơ chế quản lý tài chính, thu nhập đặc thù của các cơ quan, đơn vị hành chính nhà nước. Không tiếp tục áp dụng cơ chế đặc thù hiện hành đối với phần kinh phí thường xuyên theo cơ chế quản lý tài chính đặc thù (chi hoạt động, tăng cường năng lực, hiện đại hóa, đảm bảo hoạt động chuyên môn,...) của các cơ quan, đơn vị hành chính nhà nước. Giao Chính phủ tổ chức thực hiện và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp thứ 8.
Nghị quyết yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương, địa phương tiếp tục thực hiện các giải pháp tạo nguồn cải cách chính sách tiền lương theo quy định. Cho phép tiếp tục loại trừ một số khoản thu khi tính số tăng thu ngân sách địa phương dành để cải cách tiền lương như quy định tại khoản 2 Điều 3 của Nghị quyết số 34/2021/QH15 ngày 13 tháng 11 năm 2021 của Quốc hội.