1
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được 02 kiến nghị của cử tri tỉnh Hà Nam gửi tới trước Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV do Ban Dân nguyện chuyển đến theo công văn số 742/BDN ngày 14/6/2023.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Nam và xin báo cáo như sau:
1. Kiến nghị 1: “Cử tri đề nghị chỉ đạo ngành ngân hàng trang bị thêm các cây ATM về các xã để thuận tiện cho các đối tượng là người già hưởng tuất, trợ cấp xã hội để rút tiền trợ cấp hằng tháng”. (Câu số 10)
Trả lời:
Thời gian qua, NHNN đã chỉ đạo tổ chức triển khai các nhiệm vụ nêu tại Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 20301; Chiến lược phát triển ngành Ngân hàng Việt Nam đến năm 2025, định hướng đến năm 20302 và Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2021-20253. Trong đó, khuyến khích các ngân hàng, tổ chức khác đầu tư và mở rộng mạng lưới ATM và POS tới khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, khó tiếp cận các điểm giao dịch của ngân hàng; tiếp tục phát triển, sắp xếp hợp lý mạng lưới ATM và POS trên toàn quốc đảm bảo hiệu quả, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường; nghiên cứu ứng dụng một số loại máy ATM tính năng hiện đại; gia tăng chức năng, tiện ích trên các thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ (ATM, POS) với các hình thức phù hợp, hiệu quả.
Theo đó, các ngân hàng thương mại sẽ quyết định địa điểm lắp đặt ATM một cách hợp lý trên cơ sở khảo sát nhu cầu từng địa bàn và căn cứ vào một số tiêu chí như ưu tiên mở rộng mạng lưới ATM tới khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa; đảm bảo an ninh, an toàn cho người sử dụng, tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành4; thuận tiện, hiệu quả trong công tác quản lý, vận hành ATM. Tính đến cuối tháng 5/2023, số lượng ATM trên toàn thị trường đạt 21.387 máy, số lượng POS đạt 451.455 máy (tăng lần lượt 3,71% và 28,99% so với năm 2022).
Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi, chỉ đạo các ngân hàng thực hiện phân bổ mạng lưới ATM hợp lý để đáp ứng tốt nhất nhu cầu rút tiền mặt của người dân.
2. Kiến nghị 2: “Đề nghị có chính sách hỗ trợ vay tín dụng cho công nhân lao động với thủ tục nhanh gọn và lãi suất thấp, hạn chế tình trạng công nhân lao động vay lãi suất cao của “tín dụng đen”. (Câu số 11)
Trả lời:
Thời gian qua, ngành Ngân hàng luôn chủ động thực hiện đồng bộ, quyết liệt nhiều chương trình, chính sách, giải pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng, đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh, mua nhà ở, tiêu dùng chính đáng, đặc biệt là người dân ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa, người lao động ở các khu công nghiệp, những người có thu nhập thấp, công nhân…, góp phần hạn chế “tín dụng đen”. Cụ thể như sau:
* Về chính sách cho vay tiêu dùng (trong đó có mua nhà ở, thuê, thuê mua nhà ở, xây dựng sửa chữa nhà ở,...):
Về hoạt động tín dụng tiêu dùng, NHNN đã hoàn thiện khung khổ pháp lý hướng dẫn về cho vay tín dụng tiêu dùng5. Điều hành tín dụng đáp ứng đủ và kịp thời nhu cầu vốn cho sản xuất kinh doanh, phục vụ nhu cầu đời sống, tiêu dùng chính đáng của người dân, doanh nghiệp6. Chỉ đạo tổ chức tín dụng (TCTD) mở rộng, đa dạng sản phẩm dịch vụ ngân hàng, đẩy mạnh tín dụng phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng với lãi suất hợp lý, đơn giản hóa thủ tục cho vay. Hiện các TCTD có dư nợ cho vay tiêu dùng lớn đang triển khai khoảng 30 sản phẩm phục vụ mục đích tiêu dùng về nhà ở, khám chữa bệnh, học tập, mua sắm trang thiết bị, phương tiện đi lại,... Ngoài ra, một số TCTD như Agribank, Công ty Tài chính TNHH HD Saison và Công ty Tài chính TNHH MTV Ngân hàng Việt Nam thịnh vượng cũng đang đẩy mạnh triển khai chương trình tín dụng tiêu dùng7.
Bên cạnh chính sách tín dụng tiêu dùng của các ngân hàng thương mại, công ty tài chính, ngân hàng chính sách xã hội cũng đang triển khai nhiều chương trình tín dụng hỗ trợ nhà ở cho các đối tượng người nghèo và đối tượng chính sách đáp ứng đủ điều kiện vay vốn.
Đến cuối tháng 5/2023, dư nợ cho vay tiêu dùng đạt 2.659 nghìn tỷ đồng, tăng gần 3% so với cuối năm 2022, chiếm khoảng 22% dư nợ nền kinh tế với gần 90 TCTD tham gia cho vay. Riêng 15 công ty tài chính có dư nợ cho vay tiêu dùng đạt hơn 139 nghìn tỷ đồng.
* Về chính sách cho vay xây dựng, sửa chữa, mua, thuê mua nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân:
Bám sát chủ trương của Chính phủ về phát triển nhà ở xã hội (NOXH), NHNN luôn xác định ưu tiên nguồn vốn tín dụng cho phát triển NOXH và tích cực phối hợp với Bộ Xây dựng, các cơ quan liên quan hoàn thiện cơ chế, chính sách, tháo gỡ khó khăn trong việc triển khai, xây dựng NOXH; đồng thời, chỉ đạo các TCTD hướng dòng vốn tín dụng vào phân khúc nhà ở giá rẻ, nhà ở cho người thu nhập thấp. Đến nay, NHNN đã hoàn thành việc giải ngân Chương trình cho vay hỗ trợ nhà ở 30.000 tỷ đồng vào ngày 31/12/2016, doanh số giải ngân đạt hơn 29 nghìn tỷ đồng (đến nay dư nợ là 5.700 tỷ đồng) và đang tiếp tục triển khai 2 chương trình, cụ thể: (i) chương trình cho vay NOXH theo Nghị định 100/2015/NĐ-CP8; (ii) chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng đối với chủ đầu tư và người mua NOXH, nhà ở công nhân, dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ (theo Nghị quyết 33/NQ-CP ngày 11/03/2023 của Chính phủ).
Như vậy, các chính sách của ngành ngân hàng hỗ trợ tín dụng ưu đãi cho khách hàng (nhất là đối tượng công nhân, người thu nhập thấp) vay vốn phục vụ tiêu dùng, xây dựng, sửa chửa nhà ở, mua nhà ở trả góp đã tương đối đầy đủ và đang được ngành ngân hàng tích cực triển khai. Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các văn bản quy định về hoạt động cho vay phục vụ nhu cầu đời sống, cho vay tiêu dùng; đẩy mạnh hoàn thiện hành lang pháp lý hướng dẫn việc ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa hoạt động tín dụng tiêu dùng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn về phát triển hoạt động tài chính tiêu dùng; tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi khuyến khích các TCTD phát triển mở rộng hoạt động tín dụng tiêu dùng lành mạnh, góp phần hạn chế “tín dụng đen”.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Hà Nam. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.
1 Quyết định số 149/QĐ-TTg ngày 22/1/2020.
2 Quyết định số 986/QĐ-TTg ngày 08/8/2018.
3 Quyết định số 1813/QĐ-TTg ngày 28/10/2021.
4 Thông tư 36/2012/TT-NHNN ngày 28/12/2012 quy định về trang bị, quản lý, vận hành và đảm bảo an toàn hoạt động của máy giao dịch tự động (đã được sửa đổi, bổ sung); Thông tư số 47/2014/TT-NHNN ngày 31/12/2014 quy định các yêu cầu kỹ thuật về an toàn bảo mật đối với trang thiết bị phục vụ thanh toán thẻ ngân hàng (đã được sửa đổi, bổ sung).
5 Trình Chính phủ ban hành Nghị định 39/2014/NĐ-CP ngày 7/5/2014 về hoạt động của công ty tài chính và công ty cho thuê tài chính làm cơ sở cho hoạt động tín dụng tiêu dùng và cho thuê tài chính của các loại hình công ty trên; ban hành Thông tư 43/2016/NHNN ngày 30/12/2016 quy định cho vay tiêu dùng của công ty tài chính và Thông tư 18/2019/TT-NHNN ngày 4/11/2019 sửa đổi, bổ sung Thông tư 43/2016/NHNN.
6 Đến cuối tháng 5/2023, dư nợ cho vay phục vụ đời sống đạt 2.658.826 tỷ đồng, tăng 2,99% so với cuối năm 2022, chiếm 22% tổng dư nợ nền kinh tế.
7 Agribank triển khai chương trình tín dụng tiêu dùng 5.000 tỷ đồng cho khách hàng, giải ngân ngay trong ngày với số tiền cho vay tối đa 30 triệu đồng, không cần tài sản thế chấp; Công ty Tài chính TNHH HD Saison và Công ty Tài chính TNHH MTV Ngân hàng Việt Nam thịnh vượng triển khai gói tài chính tiêu dùng lên tới 20.000 tỷ đồng cho vay công nhân lao động với lãi suất ưu đãi.
8 Hiện dư nợ tại NHCSXH là 12.235 tỷ đồng tỷ đồng với hơn 33,7 nghìn khách hàng còn dư nợ (đã bao gồm dư nợ cho vay NOXH theo chương trình phục hồi kinh tế của Quốc hội và Chính phủ).