Chuyển đổi số: Cả hệ thống QTDND phải đi cùng nhau

Chuyển đổi số: Cả hệ thống QTDND phải đi cùng nhau

Nhất Thanh

Chuyển đổi số (CĐS) xu hướng tất yếu mà Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) không thể không làm và nên làm. Đó là quan điểm mà các chuyên gia, nhà nghiên cứu khoa học cùng nhận định tại Tọa đàm Chuyển đối số đối với hệ thống QTDND do Học viện Ngân hàng, Ngân hàng Hợp tác (NHHT), Hiệp hội QTDND tổ chức. Tuy nhiên, hệ thống QTDND, NHHT và Hiệp hội QTDND phải cùng nhau đi trên con đường này, chứ không thể đi riêng lẻ khi năng lực hữu hạn.

Con đường không thể khác

CĐS là một chủ trương lớn của Đảng và Chính phủ. Trong các chiến lược kế hoạch của mình, NHNN luôn xác định CĐS không còn là sự lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc, là hướng đi chiến lược nhằm giúp ngành Ngân hàng cạnh tranh hiệu quả và phát triển bền vững trong kỷ nguyên 4.0. Đến nay 95% các TCTD đã và đang xây dựng, triển khai chiến lược CĐS, nhiều TCTD đã đạt 90% giao dịch khách hàng trên kênh số. Cùng với đó là sự tham gia của các công ty Fintech.

Phó tổng giám đốc NHHT Nguyễn Thạc Tâm cho biết, xu hướng này cùng thói quen của khách hàng thay đổi đang là thách thức cho các QTDND trong việc giữ chân thành viên. Bởi người dân bây giờ không quan tâm nhiều đến ai là người cung cấp dịch vụ mà quan tâm đến dịch vụ mà họ có thể được thụ hưởng, đặc biệt là mong muốn tự được phục vụ trên các nền tảng số. Trải nghiệm số thông minh, thuận tiện là ưu tiên hàng đầu của khách hàng.

Cho rằng ngành Ngân hàng là một trong những ngành chuyển đổi nhanh nhất tại Việt Nam, tuy nhiên theo TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, so với các nước trên thế giới vẫn còn khoảng cách xa, trong khi NHHT và hệ thống QTDND lại đi sau trong cuộc chuyển đổi này, nên càng đòi hỏi phải có sự bứt phá mạnh hơn nữa.

Đặc biệt theo ông Thành, công cuộc CĐS của hệ thống QTDND cũng không dễ dàng khi quy mô tài sản tại các QTDND chủ yếu nhỏ và không đồng đều; không có QTDND nào có ngân sách dành riêng cho công nghệ thông tin; nhận thức về CĐS còn tương đối mơ hồ; Ban lãnh đạo QTDND không thành thạo về công nghệ cũng như các kiến thức về quản trị tài chính.

Cần lộ trình riêng trong những bước đi chung

TS. Phan Thanh Đức - Học viện Ngân hàng cũng cho rằng, CĐS là con đường tất yếu vì nó không chỉ giúp tăng năng suất, giảm chi phí mà còn mở ra không gian phát triển mới, tạo ra các giá trị mới ngoài giá trị truyền thống vốn có. Phân tích khó khăn lớn nhất cho các QTDND trong CĐS là thay đổi thói quen, thay đổi tư duy, ông cho biết, CĐS không chỉ là chuyển đổi kỹ thuật số, mà còn là sự chuyển đổi con người; là quá trình chuyển đổi toàn bộ mô hình, quan điểm các khái niệm và cách thức vận hành trên nền tảng công nghệ. “CĐS là một hành trình dài với nhiều thách thức và cần được bắt đầu với việc xây dựng một chiến lược CĐS với những kế hoạch, lộ trình cụ thể. Mỗi QTDND cần xác định lộ trình riêng, thích hợp với mình”, đặc biệt “CĐS không phải là phong trào hay là việc thực hiện mơ ước hay hy vọng của người lãnh đạo mà cần bắt đầu từ nhu cầu của các khách hàng, lấy khách hàng của QTDND là trung tâm”, ông nhấn mạnh.

Cùng quan điểm này, TS. Võ Trí Thành chỉ ra 3 bài học căn cơ để CĐS có thể thành công, trong đó bài học thách thức với NHHT và QTDND là “nghĩ lớn nhưng bước đi phải thích hợp”. Hai là CĐS hệ thống nhưng chiến lược phải của từng quỹ, điều này liên quan đến chi phí và các ưu tiên khác nhau của mỗi quỹ. Vì vậy hành trình CĐS hệ thống vừa phải có bước đi chung và bước đi riêng. Thứ ba là xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu.

Kinh nghiệm từ Tập đoàn Desjasdins Canada cũng cho thấy các QTDND không thể tự đi riêng lẻ trong hành trình này mà phải là một chuyển đổi mang tính hệ thống với việc các QTDND với hạ tầng công nghệ, thông tin dùng chung. Như ở Desjasdins, với việc CĐS đồng bộ toàn hệ thống sớm từ năm 1994 và vận hành hệ thống quản lý thông tin tích hợp chung đã tạo nên bước đột phá ngoạn mục sau khi cung cấp hỗ trợ cho 7 triệu thành viên và khách hàng/năm: 1,2 tỷ giao dịch trực tuyến, 160 triệu giao dịch tại quầy, 220 triệu giao dịch ATM, 600 triệu giao dịch nạp, rút tiền trực tiếp.

Điều này cũng đã được NHHT nhận thức rõ. Ông Nguyễn Thạc Tâm cho biết, NHHT và các QTDND đều có quy mô khá nhỏ, nên nếu tách biệt riêng lẻ thì không thể cạnh tranh với các NHTM. Do vậy, bắt buộc phải đẩy mạnh tính liên kết của hệ thống. CĐS có thể nói là con đường duy nhất để gắn kết hệ thống QTDND, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh cho các QTDND. Trên quan điểm này với vai trò là tổ chức đầu mối liên kết hệ thống, NHHT đã xây dựng và đang triển khai Chiến lược CĐS và Công nghệ thông tin đến 2025 định hướng đến 2030 lấy QTDND làm trọng tâm.

Đến nay với sự nỗ lực và quyết tâm CĐS toàn diện, NHHT đang ngày càng đẩy mạnh triển khai đa dạng các sản phẩm, dich vụ ngân hàng số đa kênh, đa tiện ích tới các QTDND, từ đó thiết lập nền tảng số, dẫn dắt toàn hệ thống QTDND CĐS. Hiện NHHT đang phát triển ứng dụng di động về Giáo dục tài chính (Co-opSmart), ứng dụng Mobile Banking cho QTDND, giải pháp eKYC xác thực khách hàng; Xây dựng hệ thống trục tích hợp (Payment Hub); Xây dựng hệ thống tài khoản định danh (VAM). Đây là những bước tiến lớn, mang tính bản lề cho việc xây dựng một nền tảng số hiện đại làm trụ đỡ cho hệ thống QTDND và là tiền đề để NHHT phát huy vai trò ngân hàng của các QTDND.

Đồng thuận với quan điểm CĐS cần lộ trình phù hợp và các QTDND không thể đi một mình mà phải có tính hệ thống bước đi cùng nhau với NHHT và Hiệp hội QTDND, ông Nguyễn Đức Dũng - Tổng thư ký Hiệp hội QTDND khuyến nghị các QTDND cũng cần chuẩn bị các điều kiện từ con người, công nghệ, nguồn lực tương thích với yêu cầu CĐS. Về phía Hiệp hội sẽ tiếp tục tuyên truyền nâng cao nhận thức, hỗ trợ đào tạo cho các quỹ để có thể nhanh chóng bắt nhịp cùng quá trình CĐS hệ thống QTDND.