Sau quyết định tăng lãi suất mới nhất của Fed, các chuyên gia đều nhận định tác động tới thị trường trong nước là không lớn. Do đó, với những tín hiệu tích cực trở lại trong tháng 4, Việt Nam cần tận dụng tốt để có được sự bứt phá trong ba quý còn lại của năm 2023 để đạt được các mục tiêu đặt ra cho cả năm, trong đó có mức tăng trưởng GDP 6,5%.
Bứt tốc sau nhiều khó khăn
Đỗ Lê
Sau quyết định tăng lãi suất mới nhất của Fed, các chuyên gia đều nhận định tác động tới thị trường trong nước là không lớn. Do đó, với những tín hiệu tích cực trở lại trong tháng 4, Việt Nam cần tận dụng tốt để có được sự bứt phá trong ba quý còn lại của năm 2023 để đạt được các mục tiêu đặt ra cho cả năm, trong đó có mức tăng trưởng GDP 6,5%.
Thị trường đã “quen”, tác động không lớn
Bình luận ngắn gọn về động thái tăng lãi suất hôm 3/5 vừa qua, TS. Cấn Văn Lực, Kinh tế trưởng BIDV nhấn mạnh, tác động là không lớn do quyết định của Fed nằm trong dự báo, tính toán của cơ quan điều hành, thị trường và nhà đầu tư. Cùng quan điểm, TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam phân tích: Một mặt, hệ thống tài chính - ngân hàng, thị trường và các tổ chức tại Việt Nam đã “quen” với những lần tăng lãi suất của Fed, đặc biệt trước đó Fed đã có những lần tăng rất mạnh trong khi liên tiếp gần đây, các “bước nhảy” lãi suất của Fed đã chậm hơn đáng kể. Mặt khác, các yếu tố kinh tế vĩ mô của Việt Nam cũng có đủ sức mạnh để có thể hấp thụ những tác động từ việc tăng lãi suất của Fed.
Cũng theo TS. Lê Duy Bình, khi nhìn vào các yếu tố và chỉ số trong nước thường chịu tác động trước, trong và sau khi Fed tăng lãi suất thì tỷ giá là một trong những yếu tố chịu tác động lớn nhất. Nhưng hiện nay, tỷ giá cũng được hỗ trợ bởi xuất nhập khẩu vì vừa qua Việt Nam vẫn có được trạng thái xuất siêu tích cực, nên sẽ hỗ trợ hấp thụ được những tác động (nếu có) của việc Fed tăng lãi suất lần này.
Cùng với đó là áp lực đến tăng lãi suất ở trong nước cũng không lớn, thậm chí mặt bằng lãi suất trong nước đang có xu hướng giảm. Cầu tín dụng không quá mạnh trong quý I vừa qua, và có thể cả trong quý II này khi tốc độ tăng trưởng kinh tế quý I suy giảm, các thị trường đều chưa phục hồi mạnh khiến sản xuất kinh doanh ở hầu hết ngành nghề còn nhiều khó khăn, nhu cầu vốn để mở rộng đầu tư kinh doanh chưa thể tăng mạnh trở lại. Như vậy trong nước đang cùng lúc có cả yếu tố tích cực, những yếu tố chưa tích cực, và tổng hòa các yếu tố này sẽ “hấp thụ” những tác động từ việc Fed tăng lãi suất mà không có tác động nào đáng kể đến kinh tế trong nước. Bên cạnh đó, thị trường kỳ vọng đây sẽ là lần tăng lãi suất cuối trong chu kỳ thắt chặt tiền tệ của Fed. Và nếu Fed dừng chu kỳ tăng lãi suất sẽ là tín hiệu tốt cho thị trường và tăng trưởng kinh tế của Hoa Kỳ, gửi tín hiệu tốt cho các nhà sản xuất và người tiêu dùng Mỹ. Cùng với đó là kỳ vọng các NHTW ở nhiều nền kinh tế lớn khác cũng sẽ dừng tăng lãi suất, qua đó áp lực thắt chặt tiền tệ trên toàn cầu giảm đi, thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng tăng lên. Những yếu tố như vậy sẽ tác động tích cực đến kinh tế Việt Nam, đặc biệt là hàng hóa xuất khẩu.
Các chuyên gia cũng cho rằng, việc lạm phát trong nước tiếp tục giảm nhiệt trong tháng 4 vừa qua, có dư địa để giảm tiếp lãi suất trong nước. Tuy nhiên, việc giảm lãi suất còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Như để tiếp tục giảm được mặt bằng lãi suất cho vay thì phải giảm tiếp được lãi suất huy động. Nhưng lãi suất đầu vào vẫn cần đảm bảo đủ sức hấp dẫn đối với người gửi tiền. Vừa qua lãi suất đầu vào đã giảm, nên muốn giảm tiếp sẽ cần thêm một thời gian nữa. Bên cạnh đó, quá trình này cần đi song hành với thực tế tăng trưởng tín dụng và khả năng hấp thụ vốn trong những tháng tới sẽ như thế nào, sự phục hồi của các thị trường tiêu dùng trong nước và xuất khẩu ra sao (đây là cơ sở rất quan trọng để doanh nghiệp có thể mở rộng sản xuất kinh doanh).
Sẵn sàng bứt tốc
Bên cạnh các áp lực không lớn từ quyết định tăng lãi suất mới nhất của Fed, các chuyên gia cũng chỉ ra hàng loạt dấu hiệu tích cực của nền kinh tế trong tháng 4 vừa qua. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, bên cạnh sự giảm nhiệt nhanh của lạm phát, nhiều chỉ số có đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế đang trở lại với tốc độ tăng tích cực.
TS. Lê Duy Bình cho rằng, không chỉ những tín hiệu tích cực thể hiện qua số liệu kinh tế tháng 4 mà những cảm nhận ngay trong dịp nghỉ lễ dài vừa qua với các khu mua sắm và du lịch đông kín khách… cũng là những tín hiệu cho thấy niềm tin của thị trường và người tiêu dùng đã quay trở lại. Hay những chuyển biến gần đây tại đầu tàu kinh tế TP. Hồ Chí Minh, nhất là sau cuộc làm việc mới đây của Thủ tướng Chính phủ - dù có thể chưa được thể hiện qua những con số cụ thể vì cần thêm thời gian cũng đang tạo ra những kỳ vọng lớn.
Một tín hiệu tích cực khác được chuyên gia nhắc đến là việc Chính phủ, các bộ, ngành địa phương đang rất rốt ráo, quyết liệt với giải ngân vốn đầu tư công và kỳ vọng nguồn vốn này sẽ được đẩy ra ở một tốc độ nhanh hơn và cao hơn. “Một đồng vốn đầu tư công đưa ra nền kinh tế sớm hơn ngày nào thì sẽ có khả năng quay vòng sớm ngày đó. Nên vốn được đưa ra vào tháng 4, tháng 5 sẽ rất khác với việc đưa ra vào tháng 11, tháng 12. Bởi vốn đầu tư công đưa vào nền kinh tế sẽ trực tiếp đến được với doanh nghiệp, sẽ được doanh nghiệp quay vòng và như vậy sẽ chạy được nhiều vòng trong nền kinh tế, mà như thế thì tác động tích cực hơn rất nhiều”, TS. Bình kỳ vọng.
Hay chính sách giảm 2% thuế VAT đang được gấp rút trình và có thể triển khai sớm trong những ngày tới cũng được kỳ vọng sẽ có tác động rất tốt, đặc biệt là để kích thích tiêu dùng, sản xuất. Năm nay, kích thích tiêu dùng là một yếu tố rất quan trọng để hỗ trợ tăng trưởng. Nếu duy trì được tốc độ tăng trưởng của bán lẻ và doanh thu dịch vụ hàng tiêu dùng ở mức tăng 18-20% như năm trước thì sẽ hỗ trợ rất nhiều cho sự suy giảm nhu cầu từ các thị trường bên ngoài đối với hàng hóa xuất khẩu.
“Phải chắt chiu, tận dụng tất cả các cơ hội để tăng trưởng, kể cả những cơ hội nhỏ nhất thì mới có khả năng đạt được tốc độ tăng trưởng như đã đề ra”, TS. Bình nói và tin tưởng: “Mỗi sự tiến bộ dù một chút và nhìn từ những yếu tố nhỏ như trong tháng 4 vừa qua nhưng nếu duy trì và nhân lên được sẽ đóng góp cho sự phục hồi của nền kinh tế trong những tháng sau. Và nếu có thêm các tín hiệu phục hồi tốt của kinh tế toàn cầu sẽ có tác động tốt cho kinh tế trong nước vào 3 quý còn lại. Nên trước mắt, hy vọng số liệu sẽ tích cực hơn một chút ở ngay quý II này, nhưng cứ coi như quý II chỉ là “bước chạy đà”, còn kỳ vọng sự bật tăng mạnh mẽ, với tăng trưởng GDP có thể trên 7% sẽ đến vào quý III và quý IV”.