Trao đổi tại Hội nghị “Dịch vụ Tài chính Bán lẻ xuất sắc năm 2023” do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp với Tạp chí Asia Banker tổ chức ngày 16/3, TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký VNBA nhận định, phát triển dịch vụ tài chính - ngân hàng bán lẻ là định hướng chiến lược quan trọng hàng đầu của các ngân hàng và tổ chức tài chính. Thông qua đó, giúp mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo nguồn vốn trung và dài hạn ổn định để phục vụ phát triển kinh tế.
Công nghệ số thúc đẩy phát triển ngân hàng bán lẻ
Hạ Chi
Trao đổi tại Hội nghị “Dịch vụ Tài chính Bán lẻ xuất sắc năm 2023” do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp với Tạp chí Asia Banker tổ chức ngày 16/3, TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký VNBA nhận định, phát triển dịch vụ tài chính - ngân hàng bán lẻ là định hướng chiến lược quan trọng hàng đầu của các ngân hàng và tổ chức tài chính. Thông qua đó, giúp mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo nguồn vốn trung và dài hạn ổn định để phục vụ phát triển kinh tế.
Tại Việt Nam, Chính phủ đã ban hành “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”; NHNN cũng đã ban hành “Kế hoạch chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”, đây chính là cơ hội để các ngân hàng đổi mới mô hình kinh doanh, đẩy mạnh hơn nữa việc phát triển và hoàn thiện các dịch vụ tài chính cá nhân thích ứng với bối cảnh mới. Bên cạnh đó, các ngân hàng tăng cường hợp tác, phát triển mở rộng hệ sinh thái ngân hàng số nhằm mang đến cho khách hàng những sản phẩm, dịch vụ tài chính số đa dạng. Đây được coi là chiến lược phát triển trọng tâm của nhiều ngân hàng nhằm đa dạng nguồn thu, giảm thiểu rủi ro hoạt động và đạt hiệu quả kinh doanh tối đa.
Thực tế cho thấy, thời gian qua, hành vi của người dùng đã thay đổi tích cực nhờ việc các TCTD đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Thời điểm cuối năm 2022, số khách hàng sử dụng dịch vụ ngân hàng thông qua các kênh internet banking và mobile banking tăng trưởng cả về số lượng và giá trị. Cùng với tiến trình số hóa, dư nợ cho vay cá nhân của nhóm ngân hàng quy mô lớn và vừa chiếm khoảng 40-50% tổng dư nợ cho vay khách hàng, thậm chí tại một số ngân hàng, tỷ trọng cho vay cá nhân lên đến 90% tổng dư nợ. Cơ cấu khách hàng chuyển dịch, tỷ trọng bán lẻ tăng trưởng ổn định, bền vững ở cả hai chiều huy động và cho vay… Bên cạnh đó, các công ty tài chính đẩy mạnh cho vay tiêu dùng, tổng dư nợ của khối công ty tài chính tiêu dùng đạt trên 200.000 tỷ đồng, tăng trưởng 7,9% so với tháng 12/2021.
Việc phát triển các sản phẩm tài chính cá nhân hiện đại trên nền tảng công nghệ số theo ông Nguyễn Quốc Hùng, sẽ thúc đẩy thị trường ngân hàng bán lẻ phát triển hiệu quả hơn, góp phần đẩy mạnh TTKDTM trong nền kinh tế tạo sự thay đổi trong hành vi của người tiêu dùng. “Với các giao diện lập trình ứng dụng (API), dữ liệu mở, các tổ chức tài chính đang tận dụng cơ hội để cộng tác với fintech và nhà cung cấp bên thứ ba nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng với chi phí thấp hơn cũng như giới thiệu các sản phẩm và dịch vụ mới được thiết kế xoay quanh sự tiện lợi và cá nhân hóa. Những đổi mới và phát triển này chứng minh rằng tài chính bán lẻ sẽ đóng vai trò lớn hơn trong tương lai”, ông Hùng nhìn nhận.
Theo các chuyên gia, trong thời gian tới, các TCTD sẽ tập trung phát triển sản phẩm, dịch vụ thanh toán cung cấp cho khách hàng theo hướng đa kênh, đa tiện ích sử dụng trên nền tảng công nghệ số, tích hợp ứng dụng công nghệ thanh toán hiện đại trong thanh toán liên ngân hàng, thanh toán song phương, bù trừ điện tử qua hệ thống thanh toán tập trung, hệ thống thẻ, hệ thống ngân hàng tự động. Cùng với đó, các TCTD sẽ cải tiến quy trình nghiệp vụ thanh toán theo hướng đơn giản thủ tục hồ sơ, chứng từ giao dịch chuyển đổi theo hướng số hóa và tự động hóa. Đồng thời, tăng cường kết hợp với các hội, đoàn thể, chính quyền địa phương nhằm truyền tải, phổ biến, lan tỏa và nâng cao nhận thức của khách hàng tại địa bàn nông nghiệp nông thôn, vùng sâu vùng xa về các sản phẩm dịch vụ tài chính - ngân hàng, về dịch vụ ngân hàng bán lẻ…
Chia sẻ kinh nghiệm phát triển ngân hàng bán lẻ, ông Emmanuel Daniel - nhà sáng lập TAB toàn cầu cho biết, sự thay đổi của công nghệ đang diễn ra hàng ngày, đòi hỏi mỗi doanh nghiệp trong đó có ngân hàng phải bắt kịp công nghệ trong cuộc cạnh tranh thu hút người dùng. Ở bất cứ ngành nghề nào trên thế giới, khách hàng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Do đó, ngân hàng nào có tệp khách hàng ổn định, cho vay và đầu tư tốt sẽ phát triển bền vững. Song bên cạnh việc vừa đáp ứng nhu cầu khách hàng, áp dụng nhiều yếu tố sáng tạo, ông Emmanuel Daniel lưu ý các nhà băng cũng vừa phải đảm bảo tuân thủ pháp luật trong hoạt động của mình.
Để phát triển mảng bán lẻ, lãnh đạo một ngân hàng đến từ Dubai cho rằng, các ngân hàng cần phải tích cực phối hợp với các đối tác công nghệ để đem lại những “điểm chạm” tốt nhất cho khách hàng. Đơn cử như việc kết hợp giữa dịch vụ ngân hàng với dịch vụ mua bán bất động sản trên một nền tảng. Ở đó khi khách hàng muốn mua nhà thì có thể sử dụng dịch vụ vay vốn ngân hàng. Vị đại diện này cho biết, tại ngân hàng này đã có 30-40% khách hàng vay tiền mua bất động sản kết nối từ nền tảng với ngân hàng và sẽ còn tăng lên trong thời gian tới.
Một số ý kiến khác cũng nêu tầm quan trọng của dữ liệu và phân tích dữ liệu trong hành trình thấu hiểu khách hàng. Trên cơ sở đó ngân hàng sẽ phát triển thêm nhiều dịch vụ ngân hàng gần hơn với yêu cầu của người dùng. Tuy nhiên, câu chuyện này sẽ phụ thuộc một phần vào việc hành lang pháp lý cần nhanh chóng được hoàn thiện, đơn cử như những quy định rõ ràng hơn về khai thác dữ liệu khách hàng.