Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được 01 kiến nghị của cử tri tỉnh Bình Phước gửi tới trước Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV do Văn phòng Chính phủ chuyển đến theo văn bản số 9424/VPCP-QHĐP ngày 30/11/2023.
Kiến nghị của cử tri: “Cử tri phản ánh: hiện tại, các mặt hàng như xăng, dầu, phân bón, hàng sinh hoạt thiết yếu cơ bản tăng giá, gây khó khăn cho đời sống người nông dân. Đề nghị quan tâm ban hành gói vay ưu đãi lãi suất thấp cho người nông dân, để có điều kiện vay vốn phát triển kinh tế, giảm khó khăn trong cuộc sống”. (Câu số 115)
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Phước và xin báo cáo như sau:
Năm 2023, thực hiện chủ trương của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về giảm lãi suất cho vay nhằm tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế, doanh nghiệp và người dân, NHNN đã điều chỉnh giảm liên tục 04 lần các mức lãi suất điều hành với mức giảm 0,5-2,0%/năm1, trong bối cảnh lãi suất thế giới tiếp tục tăng và neo ở mức cao, qua đó tiếp tục định hướng giảm mặt bằng lãi suất cho vay của thị trường, tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, NHNN đã thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp để phấn đấu giảm lãi suất cho vay, cụ thể: Khuyến khích tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (TCTD) tiết giảm chi phí để giảm mặt bằng lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh; Chỉ đạo các TCTD2 và 04 lần tổ chức cuộc họp với các NHTM yêu cầu tiết giảm chi phí để giảm mặt bằng lãi suất , nhất là giảm lãi suất cho vay đối với các khoản cho vay còn dư nợ hiện hữu và các khoản cho vay mới (phấn đấu mức giảm tối thiểu 1,5-2%/năm).
Đến nay, mặt bằng lãi suất đã có xu hướng giảm (lãi suất tiền gửi và cho vay bình quân của các giao dịch phát sinh mới bằng VND của các NHTM giảm khoảng hơn 2,5%/năm so với cuối năm 2022)3. Lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND đối với mốt số ngành lĩnh vực ưu tiên (trong đó có lĩnh vực nông nghiệp nông thôn) ở mức 4,0%/năm. Với tác động có độ trễ của chính sách sau những lần điều chỉnh giảm lãi suất điều hành và các biện pháp đồng bộ khác của NHNN dự kiến mặt bằng lãi suất cho vay sẽ tiếp tục giảm.
Bên cạnh đó, hiện NHNN đang triển khai các chương trình, chính sách tín dụng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân phát triển sản xuất kinh doanh, trong đó có cơ chế, chính sách tạo điều kiện nông dân có điều kiện vay vốn phát triển kinh tế, giảm khó khăn trong cuộc sống, cụ thể:
- Chính sách tín dụng tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn theo Nghị định số 55/2015/NĐ-CP ngày 9/6/2015 (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 116/2018/NĐ-CP ngày 07/9/2018) với nhiều cơ chế ưu đãi về lãi suất, bảo đảm tiền vay, cơ chế xử lý rủi ro nhằm khuyến khích tổ chức, cá nhân, trong đó có các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, trong đó có quy định khách hàng khi tham gia bảo hiểm đối với đăng ký sản xuất nông nghiệp hình thành từ nguồn vốn vay được giảm giảm lãi suất cho vay tối thiểu 0,2%/năm. Đến cuối tháng 11/2023, dư nợ lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn toàn quốc đạt trên 3.198.091 tỷ đồng, tăng 8,31% so với 2022 và chiếm 24,57% tổng dư nợ nền kinh tế.
- Chính sách hỗ trợ lãi suất 2% từ Ngân sách nhà nước đối với khoản vay của doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh khôi phục và phát triển sản xuất. Đến cuối tháng 11/2023, doanh số HTLS đạt khoảng 225.230 tỷ đồng, dư nợ HTLS đạt gần 65.000 tỷ đồng, số tiền HTLS lũy kế từ đầu chương trình đạt gần 1.099 tỷ đồng cho 2.249 khách hàng.
Như vậy, đến nay ngành Ngân hàng đã chủ động triển khai nhiều giải pháp, chính sách ưu đãi lãi suất, tín dụng qua đó hỗ trợ nông dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng phát triển sản xuất, kinh doanh. Khi có nhu cầu vay vốn, người nông dân có thể liên hệ trực tiếp với các TCTD và gửi hồ sơ đề nghị vay vốn để được xem xét xử lý.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Bình Phước. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.
1 (i) Lãi suất tái cấp vốn giảm từ 6%/năm xuống 4,5%/năm; Lãi suất tái chiết khấu giảm từ 4,5%/năm xuống 3%/năm; Lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn trong thanh toán bù trừ của NHNN giảm từ 7%/năm xuống 5%/năm; (ii) Lãi suất tối đa đối với tiền gửi bằng VND kỳ hạn dưới 6 tháng, tiền gửi KKH và kỳ hạn dưới 1 tháng giảm từ 1%/năm xuống 0,5%/năm, tiền gửi kỳ hạn từ 1 đến dưới 6 tháng giảm từ 6%/năm xuống 4,75%/năm; (iii) Lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND đối với một số lĩnh vực ưu tiên giảm từ 5,5%/năm xuống 4%/năm.
2 Công văn số 4985/NHNN-CSTT ngày 27/6/2023 về giảm mặt bằng lãi suất và công văn số 6385/NHNN-CSTT ngày 14/8/2023 về giảm lãi suất cho vay. Công văn số 5152/NHNN-CSTT ngày 30/6/2023; Công văn số 282/HHNH-PLNV ngày 11/7/2023 kêu gọi TCTD tiếp tục đồng hành, chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp, người dân. Công văn số 6936/NHNN-TD ngày 5/9/2023 về tăng cường công tác tín dụng, nâng cao khả năng tiếp cận, hấp thụ vốn tín dụng.
3 Đến ngày 20/12/2023, lãi suất tiền gửi và cho vay bình quân của các giao dịch phát sinh mới của các NHTM ở mức 3,9%/năm và 6,7%/năm.